portum
form analysis and translation based on Perseus (Version 2010):
ACC S M
portus N  a harbor, haven, port
Helmut Schmid's TreeTagger with Latin data by Gabriele Brandolini: porta|portus N:acc
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch, 8. Aufl. (1913)
porta, ae, f. (zu Wz. *per- zu etw. durchdringen, altind. píparti, führt hinüber, griech. πείρω, durchdringe, durchbohre, πόρος, der Durchgang, πορθµός, Überfahrt), das Tor (als Einfahrt zu Lande, vgl. portus), I) eig. u. übtr.: A) eig., das Stadttor, mit u. ohne urbis, Cic.: portae oppidi, Auct. b. (show full text)
portus, ūs, m. (porta), die Einfahrt, der Eingang, I) die Seeeinfahrt, der Hafen, A) eig. u. übtr.: 1) eig.: os (Mündung) portus, Liv., verb. aditus atque os portus, Cic.: portus Caietae celeberrimus, Cic.: maritimi portus frequentati aut deserti, Liv.: e portu proficisci, Caes.: e portu solvere, Cic.: ex (show full text)
Lewis & Short, A latin dictionary (1879)
porta, porta, ae (portabus for portis, Cn. Gell. ap. Charis. p. 40 P.), f. from root par-, to pierce, pass through; Gr. περάω, πείρω, πόρος, ford; Lat.: peritus, ex-perior, and v. periculum, a city-gate, a gate. Lit.: hic (miles) portas frangit, at ille (amans) fores, Ov. (show full text)
portus, portus, ūs (gen. sing. porti, Turp. ap. Non. 491, 20: dat. plur. portibus, Liv. 27, 30, 7 et saep.; a better form than portubus), m. por, whence porto, portitor.—Prop., an entrance; hence, A harbor, haven, port: Lunai portus, Enn. ap. Pers. 6, 9 (Ann. v. 16 (show full text)
Gaffiot, Dictionnaire latin-français (2016, ex 1934), merci à G. Gréco, M. De Wilde, B. Maréchal, K. Ôkubo!
porta porta, æ, f., 1 porte [de ville, de camp, de temple, de maison, d'appartement] : egressus porta Capena Cic. Tusc. 1, 13, sorti par la porte Capène ; omnibus portis eruptione facta Cæs. G. 2, 6, une sortie étant faite par toutes les portes ; (show full text)
portus portŭs, ūs, m. (cf. porta), [sens premier] ouverture, passage, cf. angiportus 1 port : portu solvere Cic. Mur. 4, mettre à la voile, appareiller ; in portu operas dare Cic. Verr. 2, 2, 171, être receveur dans un port [percevoir les droits de douane] ; (show full text)
Дворецкий И.Х., Отличный латинско-русский словарь (1976)
porta porta, ae f 1) тж. pl. ворота (urbis C; castrorum Cs etc.): p. praetoria (decumana) Cs передние (задние) ворота (в лагере); p. principalis (sc. castrorum) L боковые ворота; portae belli Enn врата войны, т. е. храм Януса; ante leti portas Lcr у врат (в преддверии) (show full text)
portus portus, us m (dat. abl. pl. тж. ubus) 1) порт, пристань, гавань: portum tenere C стоять в порту; portum capere Cs прибыть в порт; in portu operam dare C служить в портовой таможне; in portu esse C (navigare Ter) погов. = находиться в безопасности; (show full text)
DuCange, Glossarium mediae et infimae latinitatis (1883-7)
PORTA, Teloneum quod ad portam exigitur, Portaticum. Charta Petri Episcopi Atrebatensis ann. 1194: Sibi tamen de assensu nostro retinuit in vita sua in parte districti, quae dicitur strata, exercitum, cavalheriam, talliam, altam justitiam, Portam, et calceiam in porta, etc. Charta inter Instrum. tom. 6. Gall. Christ. novae edit. col. (show full text)
PORTA,⁴ Custodia ad portas castri vel excubiae, ut videtur. Stat. Carcasson. ann. 1411. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 609. art. 10: Las portas acostumadas solo esser de vint jorns, et pueys per la reso dels Senteniers de las guerras, et par la voluntat del Conestable, fors escriertas en (show full text)
PORTA,⁶ Lignearum regularum compages, Gall. Chassis. Inventar. ann. 1476. ex Tabul. Flamar.: Item plus duas Portas coralli paraventi ejusdem camerae, non affixas in eorum locis. Portae Aureae, dictae in majoribus civitatibus portae praecipuae, per quas solemnes ingressus vel processus fieri solebant ut Constantinopoli Porta aurea, Graecis πυλὴ χρυσῆ, de (show full text)
PORTA,² pro Aula regia apud Orientales, vox antiquissima; quod testantur Xenophon et Plutarchus, ut legitur in Mercur. Franc. tom. 1. Dec. ann. 1736. pag. 2617.
PORTA,³ Domus hospitum in monasteriis, quod ad portam monasterii exstructa esset; eadem de causa Porta apud monachos appellabatur Locus, ubi pauperibus eleemosynae distribuebantur; sed et reditus ejusmodi eleemosynis assignatus. Charta ann. 886. tom. 9. Collect. Histor. Franc. pag. 353: Quinciacus cum integritate, et Cociacus, quas ipsi fratres de (show full text)
PORTA,⁵ Porticus, locus coopertus, ubi merces venum exponuntur. Charta ann. 1197. ex Tabul. S. Petri Carnot.: Hominibus autem villae Villonis et Capellae regis, Portas et fenestras erigere, ad vendendum et hospitandum,...... concedo et concessi. Vide infra Porticus 2.
PORTUS, Fauces, Claustra montium, Puertos Hispanis, quibus proprie dicuntur claustra Pyrenaeorum montium. Turpinus in Hist. Caroli M. cap. 11: Tunc Aigolandus fugiens transmeavit Portus Aserros, et venit usque Pampilonam. Cap. 21: Dum Carolus cum 20. millibus Christianorum... Portus transiret. Occurrit ibi pluries. Sebastianus Salmanticensis Ep. in Hist.: Ita ut (show full text)
PORTUS,⁴ Reditus, praediorum commoda, Gallis, Rapports, revenus. Vita S. Placidi Mart. num. 45: Requisitus de possessionibus ac Portubus,... de servis et ancillis. Infra: Praecipit ut... earumdem cortium procuratores ac Portuum custodes... duceret. N. 47: Praecepit quod de pretio, quod de Portu acceperat, construeret domum, in qua ipse cum suis (show full text)
PORTUS,⁸ Portorium, tributum quod ad portas civitatum, vel in portubus, seu pro appulsu ad portum exsolvitur. Charta xi. saec. apud Ruffium filium in Comit. Provinc. pag. 29: Denique in villa, quam rustica lingua nominat Pertusum, tenebamus mistraliam, et Portum, et mercatum, et districtum. Pro tributo quod in portubus exigitur, (show full text)
PORTUS,⁷ Vectura, Gall. Port. Statuta Avenion. lib. 1. rubr. 25. art. 2: Quodque molendinarius pro Portu et reportu cujuslibet salmatae grani, vel farinae, tam infra civitatem quam extra mercedem unius solidi Turon. tantum consequatur. Reparationes factae in Senescallia Carcassonae ann. 1435: Item pro Portu calcis... vi. sol. Portus Armorum, (show full text)
PORTUS,⁶ Auctoritas, pondus. Proposita in Conc. Paris. ann. 1416. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 350: Attento quod habet (Vaurensis Episcopus) magnum Portum et officium in dicto Concilio, etc. Galli diceremus, Attendu qu'il est d'un grand poids dans ce Concile, etc. Port, eadem acceptione, in Lit. remiss. ann. 1397. (show full text)
PORTUS,⁹ idem quod Deportus, Jus caduci in beneficiis ecclesiasticis, quando vacant; quod ad episcopum, archidiaconum aut archipresbyterum spectat. Jura parroch. eccl. de Thoisiaco AEduens. dioec. ann. 1383. ex Cod. reg. 5529. B: Archipresbyter percipit... ab omnibus et singulis curatis sui archipresbyteratus pro Portu et nomine Portus duos solidos (show full text)
PORTUS,² Porta, apud Lobinell. tom. 2. Hist. Britan. pag. 872: Ante suum introitum fecit idem novus Dux primum juramentum in introitu bariere portus illius urbis (Rhedonum) vocati vulgariter, Portus de Morzelles Gallice; hodie Mordelaise vocatur.
PORTUS,³ Navigium ad transvehendos itinerantes. Aribo in Vita S. Corbiniani Episc. in Hist. Frising. Meichelbecki tom. 2. pag. 29: Amissis autem transalpinis jugibus, cum ad Portum Oeni fluminis cum tantis reliquiis viri religiosi pervenerunt, etc. Ubi et fluminis trajectus intelligi potest. Vide Portura.
PORTUS,⁵ Agendi ratio. Charta Philippi Pulcri Reg. Franc. ann. 1302. apud Menester. Hist. Lugdun. pag. 84: Caventes sibi sic substituentes quod pro administratione, Porto, seu gestione substitutorum suorum, si quid in eis commiserint, tenebuntur prout de jure fuerit respondere. Vide Portamentum. Port, eodem sensu, in Lit. ann. 1372. tom. (show full text)
Köbler, Gerhard, Lateinisches Abkunfts- und Wirkungswörterbuch für Altertum und Mittelalter (thanks to the author, http://www.koeblergerhard.de/Mittellatein-HP/VorwortMlat-HP.htm) (2010)
porta porta, lat., F.: nhd. Eingang, Tor (N.), Türe, Ausgang, Zugang, Pass; mlat.-nhd. Torsprengel, Besucherempfang in einem Kloster, Mühlgerinne; ÜG.: ahd. burgitor Gl, flougar Gl, pforta Gl, I, MF, N, NGl, T, WH, porta, tor I, MF, (treffan) N, turi Gl, (urteil) Gl, (urteili) Gl; ÜG.: as. (show full text)
portus,¹ portus (1), lat., M.: nhd. Hafen (M.) (1), Seeeinfahrt, Mündung, Bucht, Meerbusen, Hauseingang, Zuflucht, Magazin, Lagerhaus, Handelsniederlassung, Haus, Fähre, Überfahrt, Torgeld, Zoll (M.) (2), Landungssteg, Gebirgspass; ÜG.: ahd. far Gl, (gimah) Gl, stad Gl, NGl, stedi Gl, stedi N, NGl, (stilli) N, urfar Gl; ÜG.: ae. (show full text)
portus,² portus (2), mlat., M.: nhd. eine Zahlung; Q.: Latham (1464); E.: Herkunft ungeklärt?, s. portus (1); L.: Latham 361a
Neulateinische Wortliste (NLW), Johann Ramminger (www.neulatein.de/ version 09.2018, thanks to the author!)
porta, -ae, f . – die Pforte ( Hof des Sultans ): LEVNCLAVIVS pandect 35 aulam Sultani - Romani veteres comitatum Principis adpellabant - a Turcis vocari Portam Osmanicam. Lexicographica: (show full text)
Graesse, Orbis Latinus 1909
Porta 1. Pfordt, D., Hessen (Oberh.) --- 2. Pforta (Schulpforta), D., Preußen (Sachsen); auch s. Mariae porta (Portensis). --- 3. Postelberg, St., Böhmen (Saaz);
Porta s. die Beinamen.
Portus s. die Beinamen.