Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): cliens

cliens cliens, -entis, m. script.: clye- |VitaeProc 117|

1 a qui se potestati patroni subdit, ut ab eo protegatur (ap. Romanos) – člověk dobrovolně podřízený mocnějšímu kvůli ochraně, chráněnec, klient (ve starém Římě)

b transl.: vasallus (q. v.) (ap. Gallos et Germanos) – leník, vazal (u Gallů a Germánů)

+ 2 tempore medii aevi homo illustris genere inferiore ortus – nižší šlechtic, vladyka, zeman, panoš (cf. Brandl 219,365,385): si...aliquis ex militibus, c-ibus vel civibus predicti domini nostri regis vel baronis cuiuscunque fuerit captivatus |FormThob I 81|; accrevit pariter ipsius (Henrici)...familia ita, quod multo copiosior ipsius quam regis facta est c-um ac militum subsequens...comitiva |PetrZittChron 228b|; in providum...c-em sive armigerum Herssam |VisitArchid f.72v|; Henricus de S. ...c-es terre...de bonis terre citare non potest ad ius feudale, id est semenyn zemenyna |(1411) LibVasCrems III f.53v|; presbiteri cum ceteris sacerdotibus ad festivas pugnas c-es (vetus vers.: zemany ) armatos et rusticos togatos incitabant |LaurBrzezHist 428|; ad presenc(iam) famosi Iohannis S., c-is omagialis Glacensis |(1436) LibConf X 262|; famosum militarem c-em...vulgariter sic: ...cztneho panossi rytierzského rzadu |ProcPrPrax 73|; famoso c-i (gl. in mg.: slowutnemu wladicze ) Zibrzido de S. |(1497) ArchPr 2211 f.E 20v|; c-s panossie |LexS p.69b|; saepiss.

3 minister, famulus – služebník, sluha: sumens idriam cum uno c-e...pergebat ad aquam |CrescF 184|; Czizko, c-s familiaris domini Stephani, prothonotarii regni Boemie |VisitArchid f.58r|; Stoymyr, servitor seu c-s domini abbatis |(1381) LibLun II f.13v|; Petrus de C. ...vilam C. ...cum c-ibus servilibus...vendidit |(1420) LibCrn f.18v|; c-s služebnik |LexClemB f.37rb|; c-s, id est servus |KNM II F 4 f.65r|; c-s...dicitur serviens nobilibus, holomek |VocLact f.E 6ra|; saepe proverb. (cf. H. Walter, Proverbia sententiaeque latinitatis medii aevi, 2, Göttingen 1964, n. 8994): femina casta, securis acuta c-sque fidelis, hec Parisius raro aut numquam videntur |LexClemB f.33va|

4 qui ab advocato defenditur – strana hájená advokátem, klient: c-s dicitur ille, cuius causam advocatus tuetur et defendit. Item dicitur clientulus |CapPr P 1570 f.15ra|

5 forsan huc pertinet vox Claretiana in capite de homine (cuius vocis versio Bohemica piscem, qui Alburnus Heck dicitur, significare videtur) – klaretovské slovo v oddíle o člověku (česká klaretovské dvojice značí, zdá se, rybu ouklej): vclegye dico c-s |ClarBoh 381 ( sim. ClarGl 996, Nom f.66vb, Veleš f.94rb)|; al.