Close Window

Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895): mos

mos

a) Gewohnheit, Gepflogenheit: quandoque enim (mos) significat consuetudinem, th. I. II. 58. 1 c; (mos) uno modo idem est, quod consuetudo, 3 sent. 23. 1. 4. 2 c; vgl. cg. IV. 2.

b) Sitte im weitern Sinne des Wortes, Naturell: quandoque vero (mos) significat inclinationem quandam naturalem vel quasi naturalem ad aliquid agendum, unde etiam et brutorum animalium dicuntur aliqui mores, th. I. II. 58. 1 c; vgl. ib. 24. 4 ad 3; 3 sent. 23. 1. 4. 2 c.

c) Sitte im engern Sinne des Wortes: dicitur autem virtus moralis a more, secundum quod mos significat quandam inclinationem naturalem vel quasi naturalem ad aliquid agendum, th. I. II. 58. 1 c; ibi incipit genus moris, ubi primo dominium voluntatis invenitur, 2 sent. 24. 3. 2 c; inde tractum est nomen moris ad significandum actus voluntarios vel appetitivae partis secundum inclinationem appetitus ad huiusmodi actus, quae quidem inclinatio quandoque est ex natura, quandoque ex consuetudine, quandoque ex infusione, 3 sent. 23. 1. 4. 2 c.

Zu bonum moris → bonus sub b; zu doctrina m. → doctrina sub b; zu genus m. → genus sub b; zu malum m. → malus sub b; zu peccatum in m. → peccatum sub a; zu unitas m. → unitas; zu via m. → via sub a; zu vitium m. → vitium sub a.

Als Arten des mos gehören hierher: mos bonus & m. malus (th. I. II. 100. 1 c; cg. III. 123) = die gute und die schlechte Sitte (illi mores dicuntur boni, qui rationi congruunt, mali autem, qui a ratione discordant, th. I. II. 100. 1 c).

d) gute Sitte: in illo verbo Augustini mos non ponitur pro consuetudine, sed pro actu honesto, secundum quod a more aliquis dicitur morigeratus, quia est bonorum morum, 4 sent. 33. 2. 2. 3 ad 2.