Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): defectus

defectus defectus, -us, m. script. et form.: -ff- |FormThob I 191|; -to (abl. sg.) |(1380) CodDiplMor XI 169-170|

1 a defectio, seditio – odpadnutí, odboj

b deminutio, decessio, inopia (rerum), spec.: deminutio luminis, obscuratio, eclipsis – ubývání, úbytek, chybění, nedostatek (věcí), spec.: ubývání světla, zatmění: d-us nedostatek |ClarGl 2684|

c praegn.: deminutio virium, debilitatio, infirmitas – ubývání sil, vysílení, slabost

+ c. praep. in c. abl. (ad 1b): fuit Mai(esta)ti N(ostr)e propositum vos adeo magnum in divino officio sustinere d-um..., ut quotidie vix unam missam...celebrare contingat |(1370) LibEr I 80b|; si...aliquem pacietur (Conradus) d-um in pecunia memorata, hic d-us Eberlino et Henrico...est commissus supplendus per eos |(s. XIV) TopTgApp 11b|; v. etiam infra (iunct., 3,4) iunct.: defectus aetatis (annorum) aetas nondum matura (beneficio ecclesiastico accipiendo) – věk nedostačující (pro přijetí církevního obročí): quatenus sibi (regi) in personam...Henrici...super d-u etatis sue..., quod possit dignitatem...sine cura...obtinere, cum eodem Henrico...dignemini dispensare |(1343) MonVat I 138|; cum tribus personis pacientibus d-um annorum sive etatis...dispensare |(1400) LibConf VI 165|; pro parte tua, qui...in duodecimo anno etatis fores constitutus, ...fuit...supplicatum, ut d-um etatis, quem pateris, tibi suppleremus. Nos igitur...omnem etatis d-um...auctoritate apostolica...suffulti etc., supplemus dispensantes tecum, ut unum beneficium ecclesiasticum...recipere...valeas |ib. 166| defectus natalium (in natalibus) ortus illegitimus – nemanželský původ: licet ex hoc pati d-um aliquem in natalibus te non credas |(1243) CodDiplBoh IV 106|; Iacobus...supplicavit, ut cum eo...super d-u natalium, quem patitur de presbytero genitus et soluta..., sedes ipsa (apostolica) dispensare...dignaretur |(1363) RegDipl VII 774|; pro literis dispensacionis super d-u natalium notariis cancellarie XX gross. solvere |(1403) ActaIudCons IV 300|; al.

2 status, cum alqs deest, ad manus non est, absentia – chybění, nedostatek (osob), nepřítomnost: ut ultra tres menses non vacet ecclesia regularis, ne lupus rapax propter d-um pastoris gregem dominicum invadat |(1370) FontCl 141|; illo anno non fuit examen magistrandorum propter d-um examinandorum |(1410) LibDec I 415|; domini temporales in d-u spiritualis prepositi possunt aufferre bona temporalia ab ecclesiasticis...delinquentibus |PayneRepl 72|

3 error, vitium, peccatum (cf. ThLL V/1 293,12,36) – chyba, nedopatření, vina, hřích: solitus eciam erat (Arnestus)...in quodam libello singulos d-us suos spirituales propria manu conscribere |LestArn 391|; si aliqui d-us sunt in ecclesia s. Egidii predicta vel errores seu insolencie |VisitArchid f.5r|; dati sunt de qualibet provincia duo, qui colligere debent cedulas omnium d-uum cuiuslibet provincie, ut sic singuli d-us reformentur et corrigenda corrigantur |(1415) ScriptHus II 276|; d-um...per nos...commissum supplendum duximus |(1467) DocGeorg 500|; hii non solum Almanicas (!)..., sed eciam Latinas (!) absque d-u norant et legebant libros |IohAqLoc 48*|; saepe

spec.: error in diplomate commissus – nedopatření, chyba v listině: nulli ergo...hominum liceat hanc nostre...confirmacionis et d-uum supplecionis paginam infringere |(1352) CodIurBoh II/3 221|; nos...supradictam ordinacionem...confirmamus supplentes omnem d-um, si quis in premissis obscuritate, d-u seu dubia interpretacione verborum aut sentenciarum...compertus fuerit |(1363) RegDipl VII 832|; al.

4 corruptio, detrimentum, damnum – porušení, škoda, újma: quod turres...reedificent (cives)..., ita quod tam in fossato quam muris et turribus nullus d-us valeat reperiri |(s. XIII/2) CodIurBoh II/3 120|; plenare: unum...cum multis gemmis...plenum, sine d-u |(1355) InventViti XV|; in hyeme vero erit (asillus) in d-um turbans apes et mordens |ClarPhys gl. ad v. 221|; onera eidem domui incumbencia et d-us ipsius communibus sumptibus explebunt (altariste) |(1402) ActaIudCons IV 130|; al.

spec.: adversa valetudo, vitium corporis – újma na zdraví, tělesná vada: racione duorum d-uum, quorum unus dicitur vulgariter „hertschlechtig“ et alter „ruczig“, venditor...ab emtore equum sibi reassignatum...debet recipere |SentBrun 128|; in uno membro tantum unus d-us, vulgariter dictus „leem“ accusari potest, quamvis idem membrum pluribus vulneribus sit vulneratum |ib. 328|; ipse testis patitur d-um et dolorem in oculo dextro |VisitArchid f.51r|; quidam de P., qui habet d-um in manu |(1410) FontM 233|; al.