Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): domicilium

domicilium domicilium, -i, n.

1 habitaculum, tectum, sedes, domus, palatium (etiam transl.) – obydlí, přístřeší, sídlo, dům, palác (též přeneseně): d-umque przistrzesie |ClarGl 1957 ( sim. CodVodn f.58vb, Veleš f.96rb, VocO f.104rb, VocLact f.G 5vb)|; d-um przibitek |CapPr P 292 f.323v ( sim. LexClemB f.43ra)|; d-um obydlenye |LexS p.74b|

+ iunct.: apostolorum domicilium de Roma – o Římu: matrem martyrum, apostolorum d-um, auream Romam intravit (Adalbertus) |BrunAdalb 276| sacrum, sanctorum martyrum domicilium de aede sacra – o chrámu: horum (sc. sanctorum) sacra d-a...Adalbertus pede circumvolat |BrunAdalb 287|; ad sanctorum martyrum d-a confugit (Adalbertus) |CanapAdalb 237|

2 fastigium, culmen tecti – štít, hřeben střechy: d-um swrch domw |VocC 503|; d-um proprie vocatur illa pars domus, in qua aves sunt...et ubi hyrundines nidificant |UK I C 14 f.3rb|; d-um est sumitas domus |InOmG f.52r|; d-um, id est domus fastigium, wrch domu |VocLact f.G 5vb|

spec. de sepulcro (cf. ThLL V/1 1875,83) – o náhrobku: unde d-um faciunt corpus super eius |AnnSarLud 184|

3 locus tectus in machina bellica ad oppugnandum apta (cf. DuC III 163c) – krytý prostor v obléhacím válečném stroji: erigitur (turris)...in ipsa sex d-a, in quibus milites pugnaturi debebant stare, disponuntur |VincAnn 448|

4 opus caelatum exprimens sacellum Gothicum sancti statuam circumdans, quo plenarium, i. e. tabula reliquias sanctorum continens, ornatur – gotická baldachýnová kaplička se soškou světce na ostatkové desce zvané plenář (cf. InventViti 216): plenarium solemne argenteum cum imaginibus ss. (= sanctorum) octo...cum d-is ipsorum argenteis deauratis |(1476) InventViti LXXV|

5 astrol.: i. q. domus, i. e. signum zodiaci (ratione Solis et Lunae et quinque planetarum observatum) – dům, tj. znamení zvířetníku (ve vztahu ke Slunci, k Měsíci a k pěti planetám): cum autem est (Iupiter) in d-is suis, in Piscibus prima domo et in Sagittario secunda, est multum benivolus |UK XI C 2 f.53v|; domus zodiaci sunt duodecim...et iste domus quandoque diversis nominibus nominantur, scilicet signa, ymagines, domus, turres, hospicia, habitacula, d-a |CapPr P 1460 f.220r|.