Close Window

Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895): usus

usus

a) Gebrauch, Benutzung, Verwendung, Anwendung zu etwas, der Gegensatz zu fruitio (←) und possessio: usus vel magis fruitio rei, th. I. 26. 3 ad 2; usus rei alicuius importat (bedeutet) applicationem rei illius ad aliquam operationem; unde et operatio, ad quam applicamus rem aliquam, dicitur usus eius, sicut equitare est usus equi et percutere est usus baculi, ib. I. II. 16. 1 c; vgl. ib. 3 c; I. 67. 1 c; cg. I. 91 & 92; II. 60; usus est eorum, quae sunt ad finem, 1 sent. 1. 4. 2 c; vgl. ib. 1. 2 c; 31. 2. 1 ad 5; 2 sent. 44. 1. 1 ad 5; est autem considerandum, quod diversarum rerum diversus est usus. Quaedam enim sunt, quarum usus est consumptio substantiae ipsarum rerum, sicut proprius usus vini est, ut bibatur, et in hoc consumitur vini substantia . . . Quaedam vero res sunt, quarum usus non est consumptio substantiae ipsarum, sicut usus domus est inhabitatio; non autem est de ratione inhabitationis, quod domus diruatur, si autem contingat, quod domus inhabitando in aliquo melioretur vel deterioretur, hoc est per accidens, mal. 13. 4 c; vgl. th. II. II. 78. 1 c; quodl. 3. 7. 19 c.

Als Arten des usus gehören hierher: 1. usus communis & u. proprius (mal. 13. 4 c; 1 pol. 7 b) = der allgemeine und der besondere Gebrauch. 2. u. miraculorum (th. III. 27. 5 ad 3) = der Gebrauch der Gabe, Wunder zu wirken. 3. u. pecuniae (mal. 13. 4 c) = der Gebrauch des Geldes. 4. u. prophetiae (th. III. 27. 5 ad 3) = der Gebrauch der Gabe der Prophezeiung. 5. u. proprius, → u. communis. 6. u. rationis (ib. I. II. 77. 2 c & 7 c) = der Gebrauch der Vernunft. 7. u. scientiae, → scientia sub a.

b) Nießbrauch, Nutznießung, Genuss (vgl. uti sub b), synonym mit fruitio (←): usus habet similitudinem cum propriis Spiritus sancti, largo modo accipiendo usum, secundum quod uti comprehendit sub se etiam frui, th. I. 39. 8 c; Augustinus loquitur de usu communiter, secundum quod importat ordinem finis ad ipsam finis fruitionem, quam aliquis quaerit de fine, ib. I. II. 16. 3 ad 1; usus accipitur in verbis Hilarii pro quiete in ultimo fine eo modo, quo aliquis communiter loquendo dicitur uti fine ad obtinendum ipsum, ib. ad 3; vgl. 1 sent. 1. 1. 2 c; 31. 2. 1 ad 5.

c) Gebrauch, Brauch, Gewohnheit: ex usu loquendi habet, th. I. 29. 2 ad 1; ex usu Scripturae, ib. 36. 1 c; secundum tamen communem usum loquendi, ib. 83. 2 c; secundum quod usus est idem, quod consuetudo, 1 sent. 1. 1. 2 c.

d) Nutzen, Vorteil, synonym mit utilitas (← sub b): ipsa utilitas interdum usus nominatur, th. I. II. 16. 3 c; inferiores creaturae corporales in usum hominis cedere videntur, cg. IV. 55.