Close Window

Lewis : vel

vel, vĕl, conj. and adv. old imv. of volo prop., will, choose, take your choice; hence, As disjunctive conjunction, to introduce an alternative as a matter of choice or preference, or as not affecting the principal assertion (while aut introduces an absolute or essential opposition; cf. Madv. Gr. § 436; Zumpt, Gr. § 339; Fischer, Gr. § 383). Singly. In gen., or (if you will), or else, or (at your pleasure), or (at least), or (it is indifferent), or (what is the same thing), etc.: dic igitur me passerculum ... haedillum me tuom dic esse vel vitellum, Plaut. As. 3, 3, 77: viginti minis? Ba. Utrum vis, vel quater quinis minis, id. Ps. 1, 3, 111: lege vel tabellas redde, id. ib. 1, 1, 29: in solem ponito vel sine sale in defrutum condito, Cato, R. R. 7: orabant (sc. Ubii), ut sibi auxilium ferret ... vel ... exercitum modo Rhenum transportaret, or at least, i. e. or, if he preferred it, Caes. B. G. 4, 16: ejusmodi conjunctionem tectorum oppidum vel urbem appellaverunt, Cic. Rep. 1, 26, 41: in unius voluntate vel moribus, id. ib. 2, 28, 51: in unā urbe vel in hac ipsā, id. ib. 3, 10, 17: constituere vel conservare, id. ib. 2, 38, 64: in ardore caelesti, qui aether vel caelum nominatur, id. N. D. 2, 15, 41: transfer idem ad modestiam vel temperantiam, id. Fin. 2, 19, 60; cf. Madv. ad id. ib. 2, 25, 81: unum illud extimescebam, ne quid turpiter facerem, vel dicam, jam effecissem, id. Att. 9, 7, 1: haec neque confirmare argumentis neque refellere in animo est; ex ingenio suo quisque demat vel addat fidem, Tac. G. 3.

Esp. With potius, to correct or make more precise what has been said, or rather: ex hoc populo indomito vel potius immani, Cic. Rep. 1, 44, 68: post obitum vel potius excessum Romuli, id. ib. 2, 30, 53: cessit auctoritati amplissimi viri vel potius paruit, id. Lig. 7, 22: vide quid licentiae nobis tua liberalitas det, vel potius audaciae, id. ib. 8, 23: ludorum plausus vel testimonia potius, id. Phil. 1, 15, 36: quam valde ille reditu vel potius reversione meā laetatus! id. Att. 16, 7, 5; id. Phil. 13, 9, 19: novem tibi orbibus, vel potius globis conexa sunt omnia, id. Rep. 6, 17, 17: plurimas vel potius omnes ex se ipso virtutes contulit, Quint. 10, 1, 109.—In climax after a negative: tu certe numquam in hoc ordine vel potius numquam in hac urbe mansisses, Cic. Phil. 2, 15, 38.

So corrective, without potius: sed haec tu melius vel optime omnium, Cic. Fam. 4, 13, 7: clariore vel plane perspicua, id. Fin. 5, 20, 55; id. Lael. 12, 41: Capua ab duce eorum Capye, vel. quod propius vero est, a campestri agro appellata, Liv. 4, 37, 1: cum P. Decius se in Samnium vel in Etruriam proficisci paratum esse ostendisset, id. 10, 26, 4.—Esp. in the phrase vel dicam, or let me rather say, or rather: quando enim nobis, vel dicam aut oratoribus bonis aut poëtis, ullus ... ornatus defuit? Cic. Fin. 1, 3, 10; id. Brut. 57, 207; id. Cael. 31, 75; id. Phil. 2, 12, 30; id. Att. 9, 7, 1; Suet. Calig. 13.—So intensive, or I may even say (cf. II. A. 3. infra): omnes binos consules, vel dicam amplius, omnia nomina, Varr. L. L. 8, p. 106 Bip.: a plerisque vel dicam ab omnibus, Cic. Fam. 4, 7, 3; id. Brut. 70, 246.

Vel etiam, or even: ut expositio quarundam rerum gestarum vel etiam fabulosarum, Quint. 4, 3, 12.

= aut, or else. With an alternative necessary consequence: id autem nec nasci potest nec mori, vel concidat omne caelum omnisque natura consistat necesse est, Cic. Tusc. 1, 23, 54 Tischer ad loc.: vel tu ne faceres tale in adulescentiā, Plaut. Ps. 1, 5, 22.

In gen. (poet. and post class.): si copias armatorum ... secum expenderent, vincendum illā acie vel cadendum esse, Tac. A. 14, 35: mortem omnibus ex naturā aequalem oblivione apud posteros vel gloriă distingui, id. H. 1, 21; cf. id. A. 14, 61; 14, 62: quod imperium variā sorte laetum rei publicae aut atrox, principibus prosperum vel exitio fuit, id. H. 2, 1 init.; 2, 10; 2, 68; cf. Ov. M. 9, 624 sq.; 15, 601 sq.

In a subordinate alternative after aut: nec aut tibi ipsi aut huic Secundo vel huic Apro ignotas, Tac. Or. 28: ne contra Gai quidem aut Claudii vel Neronis ... domum, id. H. 2, 76: abscedens in hortos aut Tusculanum vel Antiatem in agrum, id. A. 14, 3 init.: dementiae quoque judicia aut propter id quod factum est aut propter id quod adhuc fieri vel non fieri potest instituuntur, Quint. 7, 4, 29.

As co-ordinate. Vel ... vel, either ... or, be it ... or; in gen. (class.; but where the alternatives are necessary and exclusive, that is, where one must be right and the other wrong, aut ... aut is used; v. infra, and cf. Madv. ad Cic. Fin. 4, 11, 27): sed hic numquis adest? Pa. Vel adest vel non, i. e. just as you please, Plaut. Mil. 4, 2, 28 Brix ad loc.: paucis me misit ad eam ... vel ut ducentos Philippos reddat aureos, vel ut hinc eat secum, id. Bacch. 4, 1, 18 sq.: ubi illic biberit, vel servato meum modum vel ego dabo, id. Stich. 5, 4, 37: vel tu me vende, vel face quod tibi lubet, id. Pers. 3, 1, 70: nunc quamobrem huc sum missa, amabo, vel tu mihi ajas, vel neges, id. Rud. 2, 4, 14; cf. id. ib. 5, 2, 44: Allobrogibus sese vel persuasuros ... existimabant, vel vi coacturos, ut, etc., Caes. B. G. 1, 6: ut (Romani) vel sibi agros attribuant vel patiantur eos tenere, etc., id. ib. 4, 7: vel sumptuosae vel desidiosae illecebrae, Cic. Rep. 2, 4, 8: in omni vel officio vel sermone sollers, id. ib. 2, 21, 37: maximum virtutis vel documentum, vel officium, id. ib. 1, 20, 33: pace vel Quirini vel Romuli dixerim, id. Off. 3, 10, 42: erant quaestiones vel de caede vel de vi, id. Mil. 5, 13; 7, 20; id. Leg. 3, 14, 32; id. Lig. 6, 17; id. Deiot. 1, 1; 5, 13; id. Brut. 69, 242: animus vel bello vel paci paratus, Liv. 1, 1, 8: hunc ordinem ex censu descripsit vel paci decorum vel bello, id. 1, 42, 5: Etruriam et Samnium provincias esse; utram mallet eligeret: suo exercitu se vel in Etruriā vel in Samnio rem gesturum, id. 10, 19, 9: gladioque ruptis omnibus loris, oraculi sortem vel elusit vel implevit, Curt. 3, 1, 18: nihil illo fuisset excellentius vel in vitiis vel in virtutibus, Nep. Alcib. 1, 1; 2, 1; id. Milt. 3, 4.

Connected with aut, but not corresponding to it (cf. infra, 2. e.): num aut tuum aut cujusquam nostrum nomen vel Caucasum hunc transcendere potuit vel illum Gangem transnatare? Cic. Rep. 6, 20, 22: ubi enim potest illa aetas aut calescere vel apricatione melius vel igni aut vicissim umbris aquisve refrigerari salubrius? id. Sen. 16, 57: si velim scribere quid aut legere aut canere vel voce vel fidibus, aut geometricum quiddam aut physicum aut dialecticum explicare, etc., id. Div. 2, 59, 122.

Esp. With weakened disjunctive force (nearly = et ... et). quemadmodum ille vel Athenis vel Rhodi se doctissimorum hominum sermonibus dedisset, Cic. de Or. 2, 1, 3: multos sine ratione, sine litteris, quā vel inpudentia vel fames duxit, ruentes, Quint. 2, 20, 2: affectus vel illos mites vel hos concitatos in suā potestate habuisse, id. 10, 1, 48: eadem quaestio potest eundem vel accusatorem facere vel reum, id. 3, 6, 18: et nundina vetera ex ordine instituit, vel dies vel tempora, Lampr Alex. Sev. 43: pestilentia tanta exstiterat vel Romae, vel Achaicis urbibus, ut, etc., Treb. Gall. 5.

More than twice, either ... or ... or, etc. tu vel suda, vel peri algu, vel tu aegrota, vel vale, Plaut. Rud. 2, 7, 24: hance tu mihi vel vi vel clam vel precario Fac tradas: meā nil re fert, dum potiar modo, Ter. Eun. 2, 3, 28: vel in tempestate, vel in agris, vel in corporibus, Cic. Rep. 1, 44, 68: vel quod ita vivit vel quod ita rem publicam gerit vel quod ita factus est, id. Phil. 2, 5, 10: vel spectator laudum tuarum vel particeps vel socius vel minister consiliorum, id. Fam. 2, 7, 2; id. Red. Quir. 9, 23; so eight times, id. Rep. 1, 3,