Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): actualis

actualis actualis 2. form.: -issimo (abl.) |StanDeUniv 6|

1 activus, efficax – činný, účinný

+ 2 actu exsistens (oppos.: potentialis, -onalis, aptitudinalis, habitualis ) – skutečný: nec philosophi determinant suas tales distinctas, a-es et habituales sciencias principaliter ad proposiciones mentales |StanDeUniv 25|; cui (enti analogo) succedit esse primum in genere, h. e. esse a-e |HieronPrQuest 219|; conplexio vel esset potencialis sive materialis...vel conplexio a-is seu formalis, que est, que inprimitur in consimilia membra a caliditate a-i sangwinis et spiritus |HusQuodl 102|; (unitas predestinacionis) vel est a-is vel potencionalis |AnonEccl 332|; verum est reduci a-e, sed non reduci aptitudinale |UK III G 27 f.138r|; a-e regimen est illud, quando vera diccio actualiter regit aliam diccionem, sed potencionale est, quando secundum potenciam potest regere, licet actu non regat |UK V H 1 f.65v|; al.

3 iur.: verus – skutečný: in ipso cenobio fratres...ex prefato cenobio a-i vita et residencia collocavi |(1218 Iul. 9) ArchSchl|; molendini...possessor...a-is |(1300 Iul. 1) ib.|; qui...ecclesie Olomucensis...realem et a-em possessionem est adeptus |(1417) DocWicl 392|; ad realem, a-em et corporalem...possessionem |(1441 Mart. 14) ArchČKrum|; resignando ad tenutam a-em (domus) |(1444) ArchPr 90 f.109v|; al.

4 eccl.: de peccato, quod aliguis per se ipse committit (cf. ThLL I 448,14, oppos.: originalis ) – o hříchu osobně spáchaném, skutečný: contricio an sit habenda de omni peccato a-i et mortali |Malogr f.a 8va|; yppocrite continue occupantur aliquo peccato a-i in animo |JanovReg III 159|; neque enim conceptus est...in originali peccato...neque postea aliquo peccato a-i quocunque...est inquinatus (Cristus) |IohHolLarg 333|; prima (infeccio) est peccati originalis, secunda peccati mortalis a-is |(in cod. UK XX B 1 f.131v in mg.: hrzyecha skuteczneho) HusColl 531|; peccatum originale erbsunde, sed peccatum a-e est peccatum, quod aliquis per se committit |KNM II F 4 f.267r|; saepe subst. *actuale, -is, n.

1 actus – čin: quicunque in a-i deprehensus fuerit, condempnabitur pena furis |ArchZnoym II 307 f.30v|

2 peccatum actuale (oppos.: originale ) – osobně spáchaný, skutečný hřích: (Maria) ab omni a-i preservata |IohMarign 587b|; fides autem Cristi liberat ab originali et a-i |NicDrazQuer 36|; pro suo originali damnatus esset...et non (pateretur) penam sensus pro a-i |KNM XII D 3 f.426va|.