Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): cado

cado 1. cado, -ere, cecidi, casurus

1 a delabi, corruere, procumbere – padat, kácet se, klesat: cecidit (gl.: spadl gest ) |UK I F 31 f.18r|; c-o...padati |VocLact f.Z 6vb|

b occidere (de sole, de stellis) – zapadat (o slunci, o hvězdách): ceciderunt letiechu |KNM XIII D 11 f.324rb in mg.|

c incidere (de tempore) – připadnout

d pertinere, convenire – náležet, spadat, hodit se

e collabi, perire – padnout mrtev, zahynout

f auctoritatem amittere, causam perdere, vinci – pozbýt významu, ztratit při, podlehnout na soudě

+ constr.: c. praep. ad (ad 1a): sine aere nemo vivere potest, ut patet de c-entibus ad aquam, qui ibi suffocantur |AlbicRec f.6v| c. praep. sub c. abl. (ad 1d; cf. ThLL III 32,1): sub isto precepto...c-unt specialiter virgines et mulieres |HusExp 39|; c-ere sub apostolica regula |PayneRepl 57|; domus, que sub ipsorum dominio c-erent, habere |(1456) FontM 133|; sub precepto veritatis evangelice c-ere |EpCapistr I 819|; saepe c. praep. super c. acc. (ad 1a et d): super genua sua c-ebat |VitaMil 415|; que autem sillabe horum versuum cysioianus super hec festa c-ant |CapPr P 671 f.17r| c. praep. super c. abl. (ad 1d): distribucio c-it super quolibet vere penitente |HusEccl 86|; super nullis bonis huiusmodi c-it dominacio civilis quoad clericos |PayneRepl 70| iunct.: (ad 1a): cadere ad partes dissolvi – rozpadat se: tale pomum debet tam diu decoqui, quousque c-it ad partes |CapPr P 1252 f.35ra| (ad 1e): cadere in gladio deleri – být zahuben: iuvenes et virgines ceciderunt in gladio |CapPr P 886 f.103r| (ad 1f): cadere ab (de) actione: pena vero actoris est nolentis hoc parare iuramentum, ut ab instituta c-at accione |IusRegMont 396|; merito c-et de accione, quam adversus pupillos...movebit |(s. XIV) ArchZnoym II 307 f.18r| cadere ab iure, iuribus: quocienscumque in instauracione iuris sui...deviaverit in una diccione, c-it a iure |IusRegMont 400|; ipsa civitas B. ...exnunc c-ens a suis iuribus pristinis |(1348) CodIurMun IV/1 101|; principes vero...reddantur infames et c-ant ab omnibus suis iuribus et honore |(1355) CodIurBoh II/1 397|; si unquam secus factum per ipsos fuerit, eo facto ab hoc iure suo eos c-ere decernimus |(1466) CodIurMun IV/2 124|; al. cadere ab utilitate: si...domini... (bona) nolent possidere...ab omni utilitate in campis seminatis ‹deb›eant c-ere indilate |FormThob II 37| cadere in iuramento errorem obire in iuramento eoque causam perdere – dopustit se chyby při přísaze a tím ztratit při: si iurans pro una summa pecunie tria iuramenta facere debuit et in uno ceciderit, in omnibus tribus iudicatur cecidisse |SentBrun 118|; Cstibor cecidit in iuramento |(1320) RelTab I 29|; quamvis mulier iurare debens in iuramento non c-at, cum tamen eius testes c-unt |(s. XIV) ArchZnoym II 307 f.59v|; al.

2 spec. iur.:

a devolvi (de bonis) – připadnout (o majetku), vboh. spadnúti: sin vero ipsa Kaczka prius puero moriatur, extunc omnia bona c-ant super puerum |(1373) LibConscBydz 105|; ipsoque defuncto ipsum castrum...ad fratres memoratos...legitime c-ere debeat et devolvi |(1379) CodIurBoh II/3 48|; qui ex eis moritur, pars eius c-it in regem |ib. II/2 284|; ut...census in eadem vinea iure c-at super Margaretam |(1477) ArchPr 2004 f.E 9r|; al.

b committere (multam) – ztratit, vboh. propadnouti (o pokutě; cf. Jg. III 681b): Iohannes L. cecidit in triginta solidos Iohanni currifici, quos debet dare in XIIII diebus |(1354) LibLun I f.32v|

3 transl.: invadere, ingredi – vniknout, vstoupit: cecidit mihi ex hoc in cor aliqualis consolacio |LestArn 399|.