Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): caelum

caelum caelum (ce-), -i, n. script. et form.: cze- |(1413) LibLun V f.30v|; pl. m. (cf. ThLL III 79,39) v. infra

1 a pars mundi summa, firmamentum – nebe, nebeská klenba: c-um nebe |ClarGl 37 ( sim. Nom f.62va, VocLact f.E 2ra)|; c-um...Hymmel, nebe |KNM II F 4 f.58v|

b aether, aer – ovzduší, vzduch

+ 2 eccl. (praecipue in pl. m.): regnum caeleste, sedes Dei Christianorum eiusque sanctorum, paradisus – nebeské království, sídlo křesťanského Boha a jeho svatých, ráj: per...reginam c-orum...Mariam |VincAnn 408|; missi de aula c-orum / summi regis palatini |VitaeProc 193|; Procopius / ... / in Syon montem c-i ascendit |ib. 196|; nam arx c-i predecora / suscepit Procopium |ib. 222|; petit regna c-orum (Procopius) |ib. 233|; anime purgate separate a corporibus sunt in c-o, c-orum regno et paradiso |PetrZittChron 325a|; in regno c-orum (gl.: w nebeskem bydle ) |KNM XIV E 5 f.215v|; esurientibus et sicientibus regnum c-orum promittitur |(1500) StatMor 56|; saepiss. apud theologos septem caeli partes distinguuntur: in hac urbe (Praga) bine ascendent olyve auree, que cacumine suo penetrabunt septimum c-um |IohMarign 526a|; primum quoque sensibile ac secundum penetrans racionabile c-um |MichPrRem 236|; qui (Paulus) cum Cristo fuit conversatus in tercio c-o (cf. Vulg. II Cor. 12,2) |IohSil 32|; theologi autem asigna‹n›t septem c-os sive speras, scilicet aereum, igneum, ethereum, olimpium, siderium, cristalinum, empireum |CapPr P 1412 f.39r|; al.

3 podium, tabulatum (cf. ThLL III 94,80) – balkón, pavlač: Nicolaus, episcopus Pragensis, tabulatum, quod vulgariter dicitur c-um, veteri destructo renovavit |AnnBoh I 295|; eciam pavimentum, quod c-um dicitur, in molendinis non paretur |(1408) LibCivOlom III f.89vb|

4 aulaeum – baldachýn, nebesa: Zophia...sub c-o sive tectura deaurata, quod c-um portaverunt barones Bohemie |(1400 Mart. 15) ArchPr|; c-um album, sub quo defertur corpus Cristi in die Corporis Cristi |(s. XV ex.) InventViti LXXXIII|; c-um rubeum de aksamit regis Ladislai...flaveum c-um de aksamit |ib.|; postquam venit (rex) sub c-um, extunc fuit sibi inpositum unum crinale |DeLad 60b|; a vectura c-orum dictorum nebes deauratorum in Praga‹m› IX grossos |(1490) LibRatLun f.8rb|; al.

5 nomen operis Aristotelis (Περὶ οὐρανοῦ) – název Aristotelova spisu (O nebi): secundum regulam Aristotelis, que dicit primo C-i |HusEff 81|; ex isto verificatur consequencia commentatoris tercio C-i |HusMatPr 78|.